Bài 2: Cách Đọc Và Giao Dịch Theo Cấu Trúc Thị Trường
Cấu trúc chính là chìa khóa then chốt của toàn bộ hệ thống giao dịch Smart Money Concept (SMC). Biết được cấu trúc sẽ giúp chúng ta định hình rõ ràng chiến lược giao dịch của mình và không bị lạc lối giữa ma trận biến động giá hàng ngày. Thị trường cơ bản là một chuỗi các đỉnh đáy tăng (xu hướng tăng) hoặc giảm (xu hướng giảm) xen kẽ giữa các con sóng đẩy (Impulse) và sóng hồi điều chỉnh (Retracement).
Tuy nhiên, trên biểu đồ thực tế, giá không bao giờ di chuyển theo đường thẳng hoàn hảo. Nhiều nhà đầu tư thường bị mắc kẹt vì không phân biệt được đâu là Đỉnh Mạnh / Đáy Mạnh (Strong High/Low) được tổ chức bảo vệ và đâu là Đỉnh Yếu / Đáy Yếu (Weak High/Low) là con mồi thanh khoản. Bài học này sẽ giúp bạn làm chủ kỹ năng đọc cấu trúc thực chiến và xác định chính xác độ mạnh yếu của các vùng đỉnh đáy.
Bản chất đỉnh đáy mạnh/yếu: (1) Đỉnh Mạnh (Strong High) trong xu hướng giảm là đỉnh phá vỡ được đáy trước đó để tạo đáy thấp hơn (LL); (2) Đáy Mạnh (Strong Low) trong xu hướng tăng là đáy phá vỡ được đỉnh trước đó để tạo đỉnh cao hơn (HH); (3) Các đỉnh đáy không phá vỡ được cấu trúc là Đỉnh Đáy Yếu (Weak High/Low) và sẽ là mục tiêu bị giá quét qua để tiếp diễn xu hướng.
1. Xu Hướng Thị Trường
Việc của trader chúng ta là nhận biết được cấu trúc của thị trường và xác định được vị trí mà chúng ta sẽ tìm tín hiệu để giao dịch. Nhắc lại một chút về cấu trúc đơn giản nhất đã nói ở phần trước:
Đối với cấu trúc giảm giá, thị trường sẽ tạo đỉnh đáy sau thấp hơn đỉnh đáy trước. Và đáy trước đó được hình thành thì phải bị phá vỡ, như hình bên dưới:
Tương tự nhưng ngược lại với xu hướng tăng, thị trường tạo đỉnh cao hơn và đáy cao hơn:
Vậy khi nào nhận biết được xu hướng đảo chiều? Đó là khi đỉnh tạo đáy thấp nhất trong xu hướng giảm bị phá vỡ hoặc hình thành các đáy cao hơn trong xu hướng tăng mới, như hình bên dưới:
Và ngược lại với đảo chiều xu hướng tăng sang giảm, đó là khi đáy tạo đỉnh cao nhất của xu hướng bị phá vỡ hoặc hình thành 2 đỉnh giảm dần trong cấu trúc giảm giá:
Nói chung cơ bản cấu trúc thị trường là sẽ có những đợt sóng đẩy (Impulse) và những đợt sóng điều chỉnh (Retracement).
Trong một xu hướng tăng mạnh của Vàng trên khung H1, giá tạo đỉnh tạm thời rồi thoái lui nhẹ. Nhiều trader nghiệp dư vội vàng đặt lệnh Bán (Sell) ngay tại đỉnh này với kỳ vọng giá sẽ đảo chiều tạo đỉnh 2 đầu. Tuy nhiên, theo nguyên tắc SMC, đỉnh này chưa tạo ra được đáy thấp hơn đáy HL trước đó nên đây chỉ là một Đỉnh Yếu (Weak High). Thay vì bán, nhà giao dịch SMC đã kiên nhẫn đợi giá hồi về vùng Đáy Mạnh (Strong Low) phía dưới rồi thực hiện lệnh Mua (Buy), lấy chính vùng Đỉnh Yếu đó làm điểm Chốt lời (Take Profit). Kết quả là giá đã nhanh chóng xuyên thủng đỉnh yếu để tạo đỉnh cao mới, mang lại lợi nhuận trọn vẹn cho kế hoạch giao dịch đúng cấu trúc.
2. Ví Dụ Về Cấu Trúc Thị Trường Thực Tế
Các bạn nhìn biểu đồ bên dưới là cấu trúc thị trường giảm giá trên thị trường Vàng, thị trường tạo đỉnh đáy sau thấp hơn đỉnh đáy trước:
Tương tự bên dưới là cấu trúc thị trường tăng giá với các chuỗi đỉnh đáy được hình thành cao hơn:
Lưu ý với các xu hướng trên: Ví dụ như xu hướng tăng, thị trường có thể đang tăng hoặc giảm trên khung thời gian cao hơn, nhưng ở khung thời gian thấp hơn, chúng ta có thể có được những vị thế bán trên cùng xu hướng tăng giá ở những cú hồi (Pullback) trên các khung thời gian thấp hơn. Và tương tự ngược lại với xu hướng giảm.
3. Cách Xác Định Đỉnh Đáy Mạnh
Về đỉnh đáy trong cấu trúc thì chúng ta cần đặc biệt quan tâm đến độ mạnh yếu của nó. Có một vài điều kiện để xác nhận xem rằng đó là một đỉnh hoặc đáy mạnh. Cụ thể hơn, một đỉnh mạnh cần phải tạo được đáy thấp hơn đáy trước đó và ngược lại, một đáy mạnh thì nó cần tạo được đỉnh cao hơn đỉnh trước đó. Nếu không thỏa điều kiện này thì những đỉnh đáy đó là yếu.
Quan sát chi tiết biểu đồ bên dưới để thấy cách xác định độ mạnh yếu trong xu hướng giảm:
Theo đó chúng ta có các đỉnh trong biểu đồ trên đều là những Đỉnh Mạnh (Strong High) vì nó phá vỡ được đáy trước đó để tạo đáy thấp hơn, trong khi các đáy trong biểu đồ trên đều là Đáy Yếu (Weak Low) vì nó thất bại trong việc phá vỡ đỉnh để tạo đỉnh cao hơn.
Như vậy có thể có một kết luận rằng, trong xu hướng giảm thì chúng ta có đa phần đỉnh thấp hơn là đỉnh mạnh và đó là lý do vì sao trong xu hướng giảm thì chúng ta chỉ nên tập trung giao dịch ở đỉnh là vậy.
Ngược lại xu hướng tăng cũng vậy, nó sẽ thường hình thành đáy mạnh nhiều hơn và đa phần đỉnh hình thành là yếu. Nên trong xu hướng tăng chúng ta chủ yếu là tập trung vào đáy:
Bảng Ma Trận So Sánh Đỉnh Đáy Mạnh Và Đỉnh Đáy Yếu
Dưới đây là bảng đối chiếu chi tiết định nghĩa, điều kiện xác nhận và mục tiêu giao dịch của các loại đỉnh đáy:
| Tiêu Chí | Đỉnh / Đáy Mạnh (Strong High / Low) | Đỉnh / Đáy Yếu (Weak High / Low) |
|---|---|---|
| 1. Điều Kiện Xác Nhận | Phá vỡ thành công đỉnh/đáy trước đó để tạo mức giá mới (BOS) | Thất bại trong việc phá vỡ cấu trúc đối diện khi giá hồi quy |
| 2. Vai Trò Của Tổ Chức | Được Smart Money bảo vệ khối lượng lệnh rất lớn | Là nơi chứa thanh khoản dừng lỗ của đám đông nhỏ lẻ |
| 3. Hành Động Của Trader | Tìm kiếm điểm vào lệnh (Entry) và đặt Dừng lỗ (SL) phía sau | Đặt mục tiêu Chốt lời (Take Profit) khi giá bứt phá qua |
| 4. Khả Năng Giữ Giá | Xác suất giữ vững cực cao trong xu hướng chủ đạo | Rất dễ bị giá quét thủng và săn thanh khoản |
Ba Lời Khuyên Thực Chiến Dành Cho Bạn
Một lời khuyên chân thành là không nên suy nghĩ quá phức tạp về cấu trúc. Để giao dịch hiệu quả, chúng ta cần ghi nhớ 3 nguyên tắc sau:
Câu Hỏi Thường Gặp Về Đọc Cấu Trúc Thực Tế (FAQ)
Dưới đây là phần giải đáp cho những thắc mắc thường gặp của các bạn học viên:
1. Thế nào là một Đỉnh Mạnh (Strong High) và Đáy Yếu (Weak Low) trong xu hướng giảm?
Trong xu hướng giảm, Đỉnh Mạnh (Strong High) là đỉnh đã tạo ra lực bán đủ mạnh để phá vỡ đáy cũ và thiết lập đáy thấp hơn mới (LL). Đáy Yếu (Weak Low) là đáy hình thành nhưng thất bại trong việc phá vỡ đỉnh phía trước, do đó dễ dàng bị dòng tiền lớn xuyên thủng để tiếp diễn xu hướng giảm.
2. Khi nào chúng ta xác nhận cấu trúc thị trường đã chính thức đảo chiều?
Cấu trúc giảm đảo chiều sang tăng khi giá phá vỡ đỉnh tạo ra đáy thấp nhất (Strong High bị phá vỡ). Cấu trúc tăng đảo chiều sang giảm khi giá xuyên thủng đáy tạo ra đỉnh cao nhất (Strong Low bị phá vỡ) bằng thân nến đóng cửa dứt khoát.
3. Tại sao trong xu hướng tăng nhà đầu tư chỉ nên tập trung giao dịch tại các vùng Đáy Mạnh?
Trong xu hướng tăng, các Đáy Mạnh (Strong Low) là nơi dòng tiền lớn bảo vệ vị thế và hấp thụ toàn bộ lực bán điều chỉnh. Ngược lại, các đỉnh trong xu hướng tăng thường là Đỉnh Yếu (Weak High) và là mục tiêu thanh khoản để giá tiếp tục phá vỡ đi lên.
Tổng Kết Bài Học
Làm chủ cách đọc cấu trúc và nhận diện độ mạnh yếu của đỉnh đáy sẽ giúp bạn luôn có được vị thế an toàn và tự tin trong mọi quyết định giao dịch.
Trong bài học tiếp theo, chúng ta sẽ khám phá tính chất phân dạng vi mô: Bài 03: Khái Niệm Về Cấu Trúc Trong Cấu Trúc (Sub-Structure)!
