1. Định nghĩa

Một khi giai đoạn phân phối hoàn thiện, giai đoạn Markdown bắt đầu. Giá giảm sau khi kết thúc giai đoạn phân phối có thể sẽ biến động lộn xộn (lỏng lẻo). Khi Smart Money tham gia mua thì sẽ làm cổ phiếu tăng. Nhưng khi họ không còn muốn nắm giữ nữa, họ sẽ bán ra. Lúc này họ thực hiện việc phân phối thông qua giai đoạn phân phối cho công chúng (những người yếu nắm giữ ).

Khi thị trường đã được phân phối xong thì giá sẽ giảm một cách nhanh chóng. Chúng ta sẽ nghiên cứu giai đoạn Markdown và các thuộc tính của chúng. Chúng ta thường nghe khái niệm xu hướng là một người bạn (Trend is your friend), có điều xu hướng Downtrend là một người bạn ít thân thiện hơn xu hướng Uptrend. Chúng biến động đột ngột và thường khó để giao dịch. Tóm lại Downtrend là một người bạn không thân thiện.

Trong xu hướng Downtrend giá có thể vận động trong một kênh xu hướng giảm (Đường kênh là đường được tạo ra bởi đường kháng cự và hỗ trợ). Hoặc giá có thể xuất hiện các thanh Downbar kèm theo GAP, dừng lại, và lại tiếp tục xuất hiện các phiên giảm kèm theo GAP. Trong thị trường Uptrend Smart Money sẽ thường đặt lệnh mua ở mức giá thấp hơn để đỡ cho giá không giảm (hoặc là hành động mua gom) điều này khiến cho các đợt điều chỉnh thường sẽ không mạnh.

Nhưng ở xu hướng Downtrend sẽ không xuất hiện một lực cầu đỡ của Smart Money, do đó khi giá giảm rất khó để giao dịch. Xây dựng kênh xu hướng bắt đầu bằng một đường Supply. Đây là đường Trendline được vẽ cắt qua các đỉnh của mỗi đợt hồi phục giá. Hầu hết các nhà đầu tư trong giai đoạn này thường vẫn kỳ vọng vào một mức giá cao hơn vì vậy thường thì họ sẽ không có khái niệm kẻ một đường xu hướng giảm. Bạn phải luôn cảnh giác trong giai đoạn này, vì sau mỗi lần hồi phục và tạo đỉnh giá có thể giảm rất nhanh.

Các bước giảm có thể được xác định từ khi bắt đầu giai đoạn Downtrend (tức là khoảng cách mỗi lần giá giảm rồi dừng lại rồi mới giảm tiếp). Hai đường tạo nên một kênh xu hướng là đường Supply và đường Oversold. Đường cung là mức giá mà ở đó sau mỗi lần hồi phục lại xuất hiện một lực bán mạnh làm giá giảm xuống.

Đường này hướng xuống vì vậy đây được gọi là đường Downtrend. Giá thường sẽ giảm từ đường Cung (Supply) đến đường quá bán rồi dừng lại. Đây chính là kênh xu hướng Downtrend. Để xác định đường Cung, hay tìm hai đỉnh giá liền kề với đỉnh sau thấp hơn đỉnh trước. Sau đó bạn vẽ một đường thẳng nối hai đỉnh này, đây chính là đường Cung (Supply).

Sau khi xác định đường đường Cung hãy tìm một đáy xuất hiện ở giữa hai đỉnh và kẻ một đường thẳng song song với đường cung, đường này được gọi là đường quá bán. Hãy quan sát theo kênh xu hướng để xác định các điểm thấp hơn. Khi xác định được kênh xu hướng thì chúng ta coi đây là một phạm vi mà giá sẽ vận động trong xu hướng downtrend. Giá sẽ có xu hướng vận động ở trong phạm vi này.

Sau một thời gian Downtrend có thể sẽ xuất hiện một giai đoạn phân phối lại (SSR). Đây là phạm vi giao dịch Sideway có thể kéo dài vài tuần đến nhiều tháng. SSR thường sẽ làm gián đoạn kênh xu hướng giảm. Sau khi hoàn thành giai đoạn SSR, giá sẽ tiếp tục xu hướng downtrend trước đó.

Ví dụ biểu đồ Bitcoin trên chúng ta thấy đường Cung được xác định bởi hai đỉnh liền kề và đường quá bán được kẻ qua đáy xuất hiện ở giữa hai đỉnh. Đường quá bán bị vi phạm 2 lần trong quá trình giảm. Sự sụt giảm cuối cùng của giá xuất hiện một SCLX. Sau đó giá hồi phục trở lại và vượt ra khỏi kênh xu hướng. Khi giá vượt ra ngoài kênh đường Supply chuyển từ đường kháng cự sang đóng vai trò là đường hỗ trợ. Lúc này chúng ta cần thời gian để quan sát xem khi giá vượt ra khỏi đường kênh thì sẽ hình thành một giai đoạn tích lũy hay là giai đoạn tiếp tục phân phối.

Khi bạn vẽ được một đường Trendline theo phương pháp của Wyckoff, nó giống như bạn đeo kính 3D. Việc sử dụng các đường xu hướng để phân tích xu hướng, các biểu đồ giá sẽ trở lên sống động và tiết lộ những bí mật và mục đích thực sự của chúng. Đường cầu và đường cung, đường quá bán, đường hỗ trợ, đường kháng cự, tất cả đều có ý nghĩa giải thích về hành vi và sự vận động của giá.

Khi chúng ta nâng cao được kỹ năng vẽ các đường xu hướng này chúng ta sẽ là những người làm chủ được phương pháp của Wyckoff. Khi bạn nghiên cứu một biểu đồ, vẽ được các đường xu hướng, đường kênh và vùng giao dịch (TR), điều đó sẽ giúp bạn có một cái nhìn rất vui vẻ khi quan sát cổ phiếu trên biểu đồ. Sự xuất hiện nguồn cung và giá ngừng tăng trở nên rất rõ ràng và giúp bạn đưa ra các chiến lược giao dịch chuẩn xác.

Một đường xu hướng thích hợp sẽ giúp bạn xác định được các điểm mà tại đó giá sẽ có hành động tăng hoặc giảm trong tương lai. Kênh xu hướng cho bạn biết bản chất của sự tăng hoặc giảm của giá. Nó có phải là một kênh rộng, và giá biến động trong một xu hướng kéo dài hay không? Đó có phải là một kiểu vận động dạng bậc thang của giá? Những nghiên cứu điển hình này sẽ cho bạn thấy bản chất đa dạng của xu hướng Downtrend và cách các đường xu hướng có thể hỗ trợ chiến thuật giao dịch hiệu quả. Khi bạn vẽ được các đường xu hướng, bạn sẽ phát hiện ra rất nhiều thông tin bổ ích được ẩn chứa bên trong biểu đồ giá.

Trong ví dụ tiếp theo này chúng ta có 2 đường kênh xu hướng. Kênh màu xanh được vẽ theo phương pháp cổ điển mà chúng ra vẫn sử dụng ở phần trên. Kênh màu hồng sử dụng kỹ thuật đảo ngược đường xu hướng. Điều này minh họa cho bạn thấy rằng có nhiều cách để vẽ các đường xu hướng. Bạn có thể vẽ hai kiểu đường xu hướng này riêng biệt để so sánh, mỗi phương pháp đều đưa ra các điểm giao dịch khác nhau.

Sử dụng kỹ thuật đảo ngược đường xu hướng là một kỹ thuật hữu ích, hai mức thấp liền kề với khối lượng lớn tại đó xác định đường xu hướng quá bán. Đường Cung được xác định là đỉnh cao nhất giữa hai đáy. Lưu ý các phiên mua cực đỉnh ở những vùng đáy của đợt suy giảm.

Một tín hiệu khác của Downtrend được sử dụng đường kênh xu hướng là cách biến động giá tăng ở cuối của giai đoạn Downtrend. Khi giá phá vỡ kênh xu hướng là tín hiệu Mua vào rất tốt.

2. Giai đoạn phân phối lại

Thị trường Downtrend là một dạng biến động rất khó lường, nó có thể nhanh hoặc chậm, mạnh hoặc yếu hoặc là một dạng biến động khác mà bạn khó có thể dự đoán được. Thị trường Downtrend thường ít được nghiên cứu hơn những giai đoạn khác. Sau một giai đoạn Downtrend mọi người thường nhanh chóng quên chúng.

Chúng ta có thể nhớ giai đoạn Downtrend năm 2007-2009, sự suy giảm có bắt đầu từ những năm trước đó không? Thực sự là rất ít người còn nhớ. Ở phần trên chúng ta đã học về cách vẽ đường xu hướng trong một thị trường Downtrend. Những phần tiếp theo chúng ta sẽ nghiên cứu về giai đoạn phân phối lại.

Đây là một giai đoạn có thể miêu tả như một vùng giao Sideway sau một giai đoạn suy giảm. Phân phối lại là một một giai đoạn giá dừng giảm và Sideway sau đó lại tiếp tục xu hướng Downtrend trước đó. Trong một quá trình Downtrend có thể xuất hiện nhiều giai đoạn phân phối lại.

Trong một thị trường Downtrend hầu như tất cả cổ phiếu đều không có lực cầu mua vào. Lúc này hầu hết cổ phiếu đều nằm trong tay công chúng chứ không phải Smart Money. Giai đoạn Markdown là giai đoạn chính của cả xu hướng Downtrend. Tuy nhiên bên trong một quá trình Markdown có rất nhiều hành vi giá, đa số các hành vi giá trong giai đoạn này chúng ta nên tránh tuy nhiên vẫn có một số hành vi tạo cho chúng ta cơ hội để giao dịch.

Giai đoạn phân phối lại là giai đoạn mà giá tạm dừng sau một giai đoạn giảm mạnh trước đó trước khi tiếp tục xu hướng Downtrend. Rất nhiều nhà đầu tư thường nhầm lẫn giữa giai đoạn tích lũy lại như là một giai đoạn tích lũy. Do đó mục tiêu của phần này là hướng dẫn bạn có những kỹ năng để phân biệt sự khác nhau giữa hai giai đoạn này.

Bạn nên tránh mua sớm khi chưa xuất hiện tín hiệu tin cậy để xác nhận đó là giai đoạn phân phối lại hay tích lũy. Điều này sẽ giúp bạn bảo toàn vốn của mình cũng như không làm bạn bị áp lực mỗi khi thực hiện giao dịch. Sự phân phối lại có nhiều hình dạng, kích thước và khung thời gian khác nhau.

Giá trong giai đoạn này thường biến động rất lỏng lẻo và thường khó dự đoán. Chúng ta sẽ nói đến một số đặc điểm chính của giai đoạn này ở trong những ví dụ cụ thể. Chúng tôi sẽ cố gắng tìm các điểm để mở vị thế Sell/ Short trong giai đoạn này nhưng chúng tôi xin nhấn mạnh lại rằng nên tránh tham gia vào giai đoạn Downtrend nếu như bạn không thành thạo.

Biểu đồ giá Vàng (XAUUSD, D1) đã kết thúc giai đoạn tăng với một giai đoạn tăng nóng và tạo đỉnh ở BCLX sau đó giảm mạnh và tạo ra một giai đoạn 3 tuần phân phối lại sau đó. Lưu ý thanh Upthrust phía trên hộp màu đỏ, thanh giá này giúp cho lực Cung và Cầu cân bằng nhau. Trong khi đó Smart Money có rất ít thời gian để phân phối ở đỉnh, vì vậy họ cần phải tiến hành một giai đoạn tiếp tục phân phối để phân phối được nhiều hơn. Lần phân phối thứ 2 kéo dài 6 tuần và giá giảm từ 1900 về đến 1800. Việc giá giảm quá nhanh ở vùng đỉnh khiến cho các nhà đầu tư không kịp trở tay. Những phiên suy giảm mạnh cảnh báo rằng xu hướng Uptrend đã kết thúc.

Chúng ta cùng xem xét biểu đồ cổ phiếu Tesla khung thời gian ngày (D1) bên trên, lần phân phối lại đầu tiên là cơ hội tốt nhất để thực hiện lệnh Bán. Giá Vàng giảm tạo nên các bậc thang thấp dần. Đường xu hướng được vẽ ở hai đỉnh liền kề đầu tiên cho thấy quỹ đạo của xu hướng Downtrend.

Phân tích xu hướng là một công cụ hữu ích để phân tích trong những giai đoạn Downtrend và phân phối lại. Một xu hướng giảm có biến động mạnh thường trở lên biến động mạnh mẽ vào cuối giai đoạn Downtrend.

Việc phân phối lại rất phổ biến, thường sẽ khó để nắm bắt được giai đoạn này và khó để giao dịch. Tuy nhiên vẫn có những đặc điểm nhận ra một giai đoạn phân phối lại và giúp chúng ta có được phương pháp giao dịch phù hợp. Đối với hầu hết chúng ta, việc tránh giao dịch trong giai đoạn downtrend là hành động khôn ngoan nhất.

Tuy nhiên, chũng ta vẫn sẽ nghiên cứu tất cả các giai đoạn của thị trường, chúng ta luôn tìm cách phân tích sự vận động của thị trường trong thời gian hiện tại. Phân phối lại là một giai đoạn rất lộn xộn. Chúng có nhiều hình thái và kích thước khác nhau. Vì vậy việc phân tích giai đoạn này rất phức tạp.

Ở những phần đầu chúng ta đã nói về giai đoạn tích lũy lại, đó là giai đoạn mà cổ phiếu hoặc hàng hóa hoặc các thị trường tài chính khác được tiếp tục hấp thụ bởi Smart Money hoặc tích lũy để tiếp tục xu hướng Uptrend. Sự hấp thụ đa số được thực hiện bởi Smart Money từ tay các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Sự hấp thụ giúp cho giá cổ phiếu giảm đi sự biến động lớn, khi giai đoạn tích lũy lại hoàn thành, giá sẽ tiếp tục xu hướng Uptrend trước đó.

Ở đầu của giai đoạn tích lũy lại, biến động giá cao do các nhà đầu tư nhỏ lẻ hoặc các nhà đầu tư khác chốt lời sau một giai đoạn tăng trước đó. Đợt điều chỉnh đà tiên thường có biến động lớn và mạnh khi các nhà đầu tư nhỏ lẻ chốt lời. Sau đó giá sẽ biến động trong vùng sideway, các đợt điều chỉnh sau đó thường yếu. Điều này là do Smart Money đặt lệnh mua để hấp thụ hết lượng Cung bán ra. Lực Cầu của Smart Money sẽ đỡ cho giá không bị giảm nhiều. Thường ở nửa cuối giai đoạn tích lũy lại thường xuất hiện các đợt điều chỉnh với đáy sau
cao hơn đáy trước. Bạn hãy nhớ rằng mục đích chính của Smart Money trong giai đoạn này là tích lũy thêm cổ phiếu một cách cẩn thận theo cách mà không làm cho giá tăng quá nhanh trước khi việc tích lũy hoàn thành.

Điều ngược lại diễn ra trong quá trình phân phối lại. Cổ phiếu trong một xu hướng chính là Downtrend sẽ không xuất hiện lực cầu từ Smart Money. Khi Smart Money đã không quan tâm đến cổ phiếu đó nữa thì nó trở nên rất yếu và dễ bị ảnh hưởng của biến động thị trường (Đây là lý do một số cổ phiếu tăng ít hoặc không tăng khi thị trường chung tăng nhưng khi thị trường chung điều chỉnh là nó lại giảm rất mạnh). Trong một thị trường Downtrend các nhà đầu tư đã mở vị thế Sell sẽ cover lại để đóng vị thế khi họ thấy mức lợi nhuận đạt như họ kỳ vọng.

Trong một thị trường Downtrend sự biến động thường lớn và khó đoán. Khi các nhà đầu tư đóng vị thế Bán trước đó là lúc giá đảo ngược và tăng lên rất nhanh. Khi giá hồi phục như vậy sẽ bắt đầu một giai đoạn phân phối lại. Giá cổ phiếu tăng mạnh sẽ khiến cho rất nhiều nhà đầu tư đã mở vị thế Bán đóng lại vị thế. Giai đoạn phân phối lại sẽ xuất hiện rất nhiều các đợt hồi phục và điều chỉnh với biến động mạnh lỏng lẻo, nó sẽ diễn ra lặp đi lặp lại.

Sự biến động như vậy sẽ khiến cho các nhà đầu tư chán nản và cuối cùng xu hướng giảm sẽ tiếp tục. Không phải tất cả Smart Money đều là người mở vị thế Bán, nhưng những người Bán tốt nhất lại là Smart Money. Cách thức hoạt động của họ trong thời gian phân phối lại là mở vị thế Bán ở cá mức giá đỉnh của phạm vi giao dịch và đóng một phần vị thế ở mức đáy. Tuy nhiên tổng lệnh Bán của họ trong suốt giai đoạn này nhiều hơn lệnh Mua.

Mục đích của việc đóng 1 phần vị thế Bán ở vùng đáy nhằm mục đích không cho giá giảm quá sớm trước khi họ mở được 1 lệnh Bán đủ lớn. Đối với Smart Money thì việc lấy đủ vị thế Bán trước khi markdown khó hơn việc mua tích lũy để đẩy giá. Do đó việc phân phối lại giống như tích lũy lại chỉ khác nhau về bản chất và động cơ.

Giai đoạn phân phối được hình thành khi giá giảm biến động lớn, sau đó Sideway và tiếp tục xu hướng Downtrend. Khi tích lũy lại, ở thời gian cuối giá thường biến động chặt với khối lượng lớn trước khi Break cho một xu hướng Uptrend tiếp, nhưng ở giai đoạn tích lũy lại ở đoạn cuối giá lại biến động mạnh và Breakdown trước khi tiếp tục xu hướng Downtrend.

Phân phối lại bắt đầu với giá biến động mạnh và kết thúc cũng vậy. Điển hình là điểm bán cực đỉnh SCLX bắt đầu một giai đoạn tích phân phối lại. Phân phối lại giống như giai đoạn phân phối chính. Vì vậy các đặc điểm của quá trình phân phối đều được sử dụng để nghiên cứu ở giai đoạn phân phối lại.

Trên biểu đồ của chỉ số VNINDEX, Giá hồi phục sau điểm SCLX xóa dấu vết của đợt phân phối trước (Distribution). Vì vậy ở đây chúng ta bắt đầu so sánh với sơ đồ mẫu hình phân phối từ sau điểm SCLX. Lưu ý rằng khi hành động giá dừng xuất hiện lý do là Smart Money dấu đi dấu hiệu phân phối trước đó.  Đây là dấu hiệu của sự yếu đuối trong nội tại cổ phiếu và được đánh dấu là SOW. Khi giá phá vỡ qua đường hỗ trợ (support) lúc này lực cầu của công chúng không đủ để đỡ giá để xuất hiện các đợt hồi phục như trước. Sau đó chỉ số giảm rất nhanh khi giá Breakdown qua đường hỗ trợ và tiếp tục xu hướng Downtrend.

Mỗi giai đoạn phân phối lại có một hình dạng khác nhau. Bằng cách thực hành thường xuyên trên biểu đồ thực tế sẽ giúp chúng ta nhanh chóng nâng cao kỹ năng của mình và tránh được những giao dịch thất bại.