1. Quá trình kiểm soát tâm lý giao dịch

Để có thể kiểm soát tâm lý giao dịch hiệu quả chúng tôi đưa ra các bước để bạn tham khảo và rèn luyện sau đây:

Bước 1: Xây dựng những nguyên tắc khi tham gia giao dịch

Để có thể thành công trong giao dịch thì trước hết mỗi người cần phải thiết lập cho mình những quy định riêng. Tất nhiên sau khi thiết lập xong thì bạn cần phải tuân thủ nghiêm túc theo những quy định ấy. Đây chính là cơ sở để giúp cho mọi người giảm thiếu được mức độ thua lỗ cũng như kiếm được mức lãi tối ưu. Vậy làm sao để có thể xây dựng những nguyên tắc riêng cho bản thân? Sau đây, chúng tôi sẽ hướng dẫn chi tiết cho bạn cách thiết lập nhé.

Xác định chiến lược giao dịch

Trước hết bạn cần phải biết được chiến lược giao dịch của mình là gì? Làm sao để có thể xác định được? Mọi người hãy trả lời các câu hỏi sau đây của nhé.

• Bạn sẽ tham gia giao dịch trên thị trường tài chính nào: Forex, Chứng khoán, Hàng hóa hay Tiền điện tử, …
• Các tín hiệu được sử dụng ra sao?
• Cách để có thể thực hiện các lệnh như thế nào?
• Làm sao để có thể chốt lỗ?
• Tại thời điểm nào thì việc chốt lỗ là lý tưởng nhất?
• Chốt lệnh qua đêm hay trong ngày sẽ mang đến lợi nhuận nhiều hơn?

Nếu như bạn trả lời được các câu hỏi trên thì bạn sẽ biết được chiến thuật nào là phù hợp với bản thân.

Giả dụ như: Với chiến lược tham gia thị trường chứng khoán, bạn đề ra quy định là sẽ chốt lỗ 8% và chốt lời từ 10 đến 20%.

Xây dựng được một phương pháp giao dịch rõ ràng sẽ giúp bạn giải phóng bản thân khỏi cảm xúc nhất thời trong quá trình ra quyết định. Khi một nhà giao dịch muốn mở một trạng thái giao dịch, bạn bắt đầu nghi ngờ và đưa ra các câu hỏi, những thứ có thể tác động rất lớn đến tư duy của bạn:

• Liệu tôi có bỏ lỡ điều gì trong khi phân tích không?
• Liệu quyết định bán (hoặc mua) của tôi có đúng không?
• Đây có phải thời điểm phù hợp để tham gia thị trường không hay là tôi nên chờ đợi thêm một chút?
• Liệu tôi có đang mạo hiểm hay không?
• Tất cả những nghi ngờ này sẽ tác động mạnh tới nhà giao dịch và ảnh hưởng tới kết quả giao dịch của bạn. Tham gia thị trường quá sớm hoặc quá muộn hay bỏ lỡ một giao dịch có lời thường là các lỗi giao dịch.

Nếu nhà giao dịch không có chiến lược, bạn sẽ không thể chắc chắn được rằng quá trình giao dịch trong dài hạn của mình sẽ thành công và mang lại lợi nhuận bởi thua lỗ có thể vượt quá lợi nhuận.

Có rất nhiều phương pháp giao dịch khác nhau, dưới đây là 2 phương pháp giao dịch phổ biến thường gặp ở các nhà giao dịch chuyên nghiệp (trader):

• Phương pháp giao dịch theo xu hướng (theo sau một xu hướng của thị trường)
• Các phương pháp giao dịch theo biên độ (áp dụng trong thị trường bình ổn) bởi các điều kiện thị trường khác nhau thường đòi hỏi những chiến lược giao dịch khác nhau.

Thường thì phương pháp giao dịch theo xu hướng cho ra những dấu hiệu tham gia thị trường ngay tại thời điểm bắt đầu một xu hướng mới, vì vậy nó thường tiếp diễn trong một thời gian dài và mang lại lợi nhuận lớn.

Nếu áp dụng phương pháp giao dịch theo biên độ, lựa chọn thời điểm tốt nhất để tham gia cũng như thoát khỏi thị trường là điều quan trọng nhất. Phần lớn các phương pháp giao dịch mà nhiều nhà giao dịch áp dụng đều theo sau một xu hướng của thị trường.

Cho dù phương pháp giao dịch của bạn là gì, bạn luôn phải kiểm nghiệm chúng trên thị trường cụ thể mà bạn muốn áp dụng. Xây dựng một phương pháp giao dịch có hiệu quả là một quá trình dài kiểm nghiệm trên thị trường, nhưng phần thưởng cho điều đó lại rất lớn.

Một phương pháp giao dịch thành công sẽ cho bạn sự tự tin rằng các kết quả trong dài hạn sẽ tốt đẹp và mang đến nhiều lợi nhuận cho bạn.

Các nhà giao dịch thành công biết rất rõ rằng thực hiện thường xuyên nhiều giao dịch mang lại lợi nhuận với rủi ro thấp sẽ tốt hơn nhiều so với một giao dịch mang lại lợi nhuận lớn nhưng rủi ro cao.

Nắm bắt được tình hình hiện tại của thị trường bằng cách sử dụng các kỹ thuật, nguyên tắc, chỉ số, … khi mở một trạng thái giao dịch mới là điều quan trọng nhất.

Chấp hành nghiêm quy định

Sau khi đã đã biết được chiến thuật giao dịch của mình là gì, việc nên làm tiếp theo sẽ là gì? Đó là bạn cần phải nghiêm chỉnh chấp hành những quy định đã đề ra. Bởi vì chỉ có làm như thế mới giúp cho chiến thuật của bạn được sử dụng một cách hiệu quả nhất. Không chỉ vậy nó còn giúp bạn rèn luyện được tính kỷ cương và giảm thiểu khả năng thua lỗ.

Bước 2: Học hỏi và nắm rõ kiến thức, tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm

Học hỏi và nắm chắc kiến thức là điều mà ai cũng cần phải thực hiện. Bởi vì chỉ có như thế bạn mới có thể phản ứng kịp thời những biến động của thị trường. Để có thể dự đoán được chính xác xu hướng của thị trường thì bạn cần phải có kỹ năng phân tích. Tuy nhiên để có thể phân tích tốt bạn cần phải có một nền tảng kiến thức vững chắc.

Bước 3: Ghi chép lại các thông tin và hành động giao dịch

Ghi chép lại các thông tin và hành động khi giao dịch sẽ giúp cho bạn rất là nhiều. Ví dụ như nó giúp bạn biết được chiến thuật của mình đã được ứng dụng tốt hay chưa. Biết được những cảm xúc và hành động của bản thân khi thực hiện giao dịch. Thông qua đó chúng ta có thể tích lũy được thêm nhiều kinh nghiệm và điều chỉnh chiến thuật sao cho hợp lý. Vậy chúng ta cần phải ghi chép những gì? Sau đây, là những điều bạn nên ghi chép:

• Tần suất giao dịch.
• Các giao dịch mang lại lợi nhuận ra sao.
• Sản phẩm nào có khả năng sinh ra lãi cao.
• Hành động và tâm lý khi thực hiện giao dịch.
• Ghi chép chi tiết để cải thiện hiệu quả giao dịch

Bước 4: Đặt mục tiêu biết đủ là được, nói không với hoàn hảo

Chỉ cần đủ là được, đừng cần quá nhiều. Chúng ta đề ra mục tiêu chốt lãi từ 10 đến 20% là hợp lý. Trong trường hợp thị trường có sự biến đổi hỗn loạn, chúng ta thay đổi mục tiêu xuống còn 7%. Chốt lãi ở mức này khiến bạn cảm thấy đủ và phù hợp. Tuy nhiên, nếu như chúng ta yêu cầu sự hoàn hảo sẽ khiến cho bản thân gặp phải nhiều áp lực. Dẫn đến việc không còn sáng suốt khi đưa ra quyết định.

Chính vì thế, đừng làm bản thân quá áp lực để có thể kịp thời phản ứng với các biến động của thị trường.

Bước 5: Kiên định và sáng suốt

Tìm hiểu và đọc thông tin là một điều rất tốt. Tuy nhiên cần phải biết chắt lọc ra những thông tin đáng để đọc và biết phân biệt những tin tức giả và thật. Để làm được điều đó, hãy luôn giữ cho mình một đầu óc sáng suốt và mình mẫn bạn nhé. Hãy nói không với hiệu ứng đám đông hay hiệu ứng FOMO để không đưa bản thân mình rơi vào tình huống thua lỗ.

Hãy nhớ, đừng bao giờ quên mất việc tuân thủ các quy định đã đặt ra. Bởi vì nó sẽ giúp bạn có thể kịp thời phản ứng được với những trường hợp xấu đấy.

Bước 6: Không quá tập trung chú ý vào màn hình

Muốn giao dịch tốt thì bạn cần phải có một đầu óc minh mẫn và một sức khỏe tốt. Bởi vì chỉ có như thế mới giúp bạn có thể đưa ra những quyết định giao dịch đúng đắn. Khi quá chú tâm vô màn hình sẽ khiến cho sức khỏe của bạn suy yếu, làm cho đầu óc không còn được minh mẫn.

Vậy có cách nào để không quá tập trung vô màn hình nhưng vẫn có thể thực hiện giao dịch một cách hiệu quả không? Câu trả lời là có. Bạn hãy thiết lập hai lệnh SL (Stoploss) và TP (Takeprofit). Bởi vì nó sẽ giúp cho các giao dịch của bạn được tự động hóa. Ngoài ra hãy luôn không ngừng trau dồi kiến thức cho bản thân về lĩnh vực mình quan tâm nhé.

Bước 7: Quản lý vốn thông minh

Mất một số tiền ít và một số tiền nhiều thì chắc chắn ai cũng đều có các phản ứng tâm lý khác nhau. Như vậy, để giảm thiểu được lượng tiền thất thoát ra bên ngoài, bạn cần phải có cách quản lý chi tiêu hợp lý.

Quản lý Tiền là yếu tố quan trọng khi xây dựng chiến lược giao dịch của bạn. Hãy suy nghĩ kỹ và trả lời câu hỏi này:

“Một giao dịch bất kỳ của bạn sẽ chiếm bao nhiêu phần trong số vốn bạn có?”

Tỷ lệ trung bình thường thấy là 1/10 hoặc 1/5 số vốn ban đầu phụ thuộc vào tính cách của nhà kinh doanh và các đặc điểm cụ thể của phương pháp giao dịch.

Câu hỏi quan trọng thứ hai là:

“Phương pháp hạn chế thua lỗ của bạn là gì và các mức cắt lỗ có thể lớn đến đâu?”

Bạn nên hạn chế thua lỗ trên mỗi giao dịch ở mức 3 – 5% vốn của mình. Quan điểm cho rằng rủi ro của bạn là thấp nhất khi các mức cắt lỗ của bạn nhỏ nhất là hoàn toàn sai lầm. Các mức cắt lỗ nhỏ thường bị kích hoạt sau một biến động giá ngẫu nhiên nào đó và dẫn đến thua lỗ không cần thiết.

Mức cắt lỗ được xác định bởi mức độ biến động của giá và khung thời gian giao dịch của bạn. Tốt hơn là bạn nên xác định độ lớn của các mức cắt lỗ cũng như số vốn sử dụng trong mỗi giao dịch ngay khi bạn xây dựng chiến lược của mình và tuyệt đối tuân thủ chúng.

Nhiệm vụ của một phương pháp giao dịch là chỉ ra những thời điểm tham gia và thoát khỏi thị trường. Một tín hiệu giao dịch được hình thành nhờ một vài điều kiện thị trường nhất định dựa trên các chỉ số, phân tích biểu đồ, … Dấu hiệu ngừng giao dịch thường dựa trên sự tối đa hóa lợi nhuận và sử dụng khoảng dừng lỗ (Trailing Stops) có trong phần mềm giao dịch MetaTrader 4.

Vậy làm sao để có thể quản lý được nguồn tiền của mình? Hãy giao dịch với mức độ tiền phù hợp với kinh nghiệm của bản thân. Bởi vì giao dịch với khối lượng lớn khi chưa có đủ kinh nghiệm sẽ khiến bạn dễ rơi vào tình trạng cháy tài khoản.

Bạn có thể tham khảo thêm khóa học phương pháp quản lý vốn của chúng tôi để biết cách xây dựng 1 phương pháp quản lý vốn phù hợp cho mình.

2. Những phương pháp giúp điều chỉnh được tâm lý

Nếu thua lỗ trong thời gian dài, hãy dừng ngay việc giao dịch lại

Đây là một trong số cách rất hiệu quả trong việc điều chỉnh tâm lý trader khi giao dịch tại thị trường tài chính.

Giả sử như bạn sở hữu một phương pháp có xác suất thắng lợi lên đến 80%. Điều đó có nghĩa là nếu như bạn thực hiện 100 giao dịch bạn sẽ thu được lợi nhuận từ 80 giao dịch. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý là chúng ta chỉ xét tỷ lệ phần trăm số giao dịch thắng chứ không xét về lượng tiền. Do đó, 20 phiên giao dịch kia bạn thua ở mức nào thì chúng tôi sẽ không biết được.

Bởi vì thị trường luôn có sự biến động liên tục nên cái việc mà bạn rơi vào tình trạng thua lỗ là rất bình thường. Cũng sẽ không có gì là bất ngờ nếu bạn tiếp tục gặp rủi ro trong thời gian dài.

Khi mà gặp tình trạng này thông thường chúng ta sẽ rơi vào trạng thái bất ổn định. Lúc này chúng ta chỉ muốn tìm lại số tiền đã mất ngay lập tức. Đồng thời, tâm lý ngay lúc này của bạn cũng đang dần bị mất đi kiểm soát. Vì vậy, nó rất dễ khiến cho bạn bị rơi vào con đường sai lầm. Như mua thêm số lượng giao dịch để có thể kiếm lợi nhuận bù lại khoản đã mất.

Chính vì thế mà bạn vô tình rơi vào trạng thái thua lỗ một cách liên tục không lối thoát. Lúc này đây, bạn hãy cố gắng lấy lại sự bình tĩnh và dừng việc giao dịch ngay lập tức. Sau đó hãy hít thở thật sâu và giữ cho tinh thần được ổn định. Khi tâm lý đã ổn bạn hãy tiếp tục đưa ra các quyết định giao dịch khác nhé.

Nếu thắng liên tục trong thời gian dài, hãy hạn chế việc giao dịch lại

Giả sử bạn sở hữu một phương pháp giao dịch với xác suất thắng đã được xác định. Do thị trường luôn biến động không ngừng nên sẽ có khoảng thời gian bạn thắng với một cách liên tục. Từ đó, nó chứng tỏ hai điều: Điều thứ nhất là phương pháp của bạn đang sử dụng rất là hợp lý. Thứ hai là do bạn đang gặp may mắn trong một khoảng thời gian dài. Hãy thử nghĩ theo chiều hướng bạn gặp may nhé vì nó sẽ có rủi ro thua lỗ cao hơn vào giai đoạn tiếp theo. Do trong một khoảng thời gian dài, bạn đã giành được thắng lợi nên tâm lý của bạn lúc này khá là chủ quan. Điều này khiến cho bạn đưa ra quyết định sẽ chi một khoản tiền lớn để thực hiện giao dịch trong lần tiếp theo.

Tuy nhiên, ngược lại với suy đoán của bạn thì vào lần tiếp theo đó thị trường đảo chiều xu hướng khiến giá giảm. Điều này khiến cho bạn rơi vào tình trạng thua lỗ khá nặng nề. Sau đó bạn quyết định di chuyển Stoploss xuống thêm một đoạn nữa. Tuy nhiên, giá lại tiếp tục giảm và ngày càng gần với Stoploss. Lúc này, bạn quá đau lòng và quyết định bỏ luôn Stoploss đi. Cuối cùng vì thị trường vẫn giảm sâu nên bạn dừng giao dịch lại.

Tổng kết, lần giao dịch đó bạn thất bại nặng nề. Như bạn thấy đó việc không thể điều chỉnh được cảm xúc lúc đấy đã khiến cho bạn bị cháy tài khoản. Vậy tóm lại, chúng ta rút ra được điều gì? Khi bạn liên tục thắc trong thời gian dài, đừng tham lúc này mà hãy giảm số tiền giao dịch xuống. Để nếu có thua thì bạn cũng chỉ mất đi một số tiền nhỏ.

Nếu thị trường biến động không thuận lợi, đừng giao dịch vào lúc này

Thị trường tài chính rất dễ bị tác động bởi các thông tin về chính trị hay kinh tế (bầu cử Mỹ, Brexit, tin Non-Farm, …). Nếu như bạn thấy thị trường đang có xu hướng thay đổi, không mấy được tốt thì đừng giao dịch vào lúc này. Bởi vì nó sẽ chỉ khiến cho bạn bị thua lỗ nhiều hơn mà thôi.